Độ co giãn của Cầu và Cung – Giao Dịch Tài Chính

Quy luật cầu nói cho chúng ta biết rằng, lượng cầu về một loại hàng hoá sẽ tăng lên hoặc giảm xuống khi giá của hàng hoá giảm hoặc tăng. Tuy nhiên, vì những lý do thực tiễn, trong nhiều trường hợp, người ta cần biết rõ hơn về mức độ phản ứng của lượng cầu trước sự thay đổi của giá hàng hoá. Khi người bán hàng có ý định tăng giá hàng hoá của mình lên 5%, người này chắc chắn rất muốn biết những người tiêu dùng sẽ phản ứng như thế nào trước sự kiện này: lượng hàng mà anh ta (hay chị ta) bán được sẽ giảm đi bao nhiêu phần trăm? Quyết định của người bán hàng sẽ tuỳ thuộc vào dự đoán của của anh ta (hay chị ta) về đại lượng này. Nếu lượng hàng bán được sụt giảm nhiều (ví dụ 10%), thông thường, người này sẽ thay đổi ý định tăng giá. Nếu lượng hàng có thể bán được sụt giảm không đáng kể, (ví dụ, chỉ giảm 1%), anh ta (hay chị ta) sẽ vững tâm thực hiện ý định tăng giá của mình. Khi chúng ta muốn đo mức độ phản ứng của một biến số kinh tế trước sự thay đổi của một biến số khác có liên quan, chúng ta dùng thước đo độ co giãn.

I. Co giãn của cầu theo giá

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo giá là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu so với sự đổi khác của Ngân sách chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa đó trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
– Hệ số co giãn của cầu theo giá là Phần Trăm biến hóa của lượng cầu khi Chi tiêu sản phẩm & hàng hóa đó biến hóa 1 % .

co gian cua cau theo gia

2. Phương pháp tính

– Co giãn điểm là sự co giãn tại một điểm trên đường cầu. Áp dụng chiêu thức tính co giãn điểm khi có sự biến hóa vô cùng nhỏ của lượng cầu và những yếu tố ảnh hưởng tác động .

Co gian cua cau theo gia phuong phap tinh

– Co giãn khoảng chừng là sự co giãn trên một khoảng chừng hữu hạn của đường cầu. Thực chất là co dãn giữa hai mức giá khác nhau. Áp dụng giải pháp tính co giãn khoảng chừng khi có sự đổi khác lớn và rời rạc của lượng cầu và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

Co gian cua cau theo gia co gian khoang

Chú ý :
+ Hệ số co giãn của cầu theo giá khi nào cũng có giá trị âm .
+ Trên một đường cầu tuyến tính, những giá trị co giãn của cầu theo giá tại những điểm khác nhau là khác nhau. Điểm có tung độ càng cao thì có giá trị co giãn tính theo trị tuyệt đối càng lớn .
+ Phân biệt độ co giãn và độ dốc
– Độ dốc : độ dốc là thước đo bằng số đúng mực mức biến hóa của Y ứng với mức đổi khác của X .
– Độ co giãn của đường cầu : bằng tích của độ dốc và tỉ số giá và sản lượng .

3. Phân loại

Hệ số co giãn của cầu theo giá hoàn toàn có thể có 5 giá trị tương ứng như sau :

Co gian cua cau theo gia phan loai 01

3.1 Cầu ít co giãn. Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cầu biến hóa nhỏ hơn 1 %. VD : Xăng, điện, nước … – Người tiêu dùng ít nhạy cảm với sự biến hóa của giá ;
– Đường cầu dốc ;
– Đây là những hàng hoá ít có năng lực sửa chữa thay thế, hàng thiết yếu .

Xem thêm  Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Công Nghệ Att Việt Nam

Co gian cua cau theo gia phan loai 02

3.2 Cầu co giãn tương đối theo giá. Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cầu đổi khác lớn hơn 1 %. VD : Thịt lợn và thịt bò, bún và phở, những mạng điện thoại di động …
– Người tiêu dùng rất nhạy cảm với sự biến hóa Ngân sách chi tiêu ;
– Đường cầu thoải ;
– Là những hàng hoá có nhiều năng lực sửa chữa thay thế .

Co gian cua cau theo gia phan loai 03

3.3 Cầu co giãn đơn vị chức năng. Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cầu biến hóa 1 %. Đây là trường hợp chỉ có trong triết lý .

Co gian cua cau theo gia phan loai 04

3.4 Cầu trọn vẹn không co giãn. Tức là khi giá biến hóa, lượng cầu vẫn giữ nguyên. VD : những loại thuốc chữa bệnh đặc trị, những loại dịch vụ làm hộ chiếu …
– Người tiêu dùng luôn mua tại một lượng Q1 cố định và thắt chặt ở mọi mức giá ;
– Đường cầu là đường thẳng song song với trục tung ;
– Là những hàng hoá không có năng lực sửa chữa thay thế .

Co gian cua cau theo gia phan loai 05

3.5 Cầu co giãn trọn vẹn. Tức là khi giá không đổi, lượng cầu biến hóa ( P = 0, Q. rất lớn ). Và khi giá biến hóa rất nhỏ, lượng cầu sẽ giảm tới 0. VD : những mẫu sản phẩm nông sản, vở học viên …
Người tiêu dùng chỉ mua ở mức giá P1 duy nhất ; Đường cầu là đường thẳng song song với trục hoành ; Là những hàng hoá thuộc thị trường cạnh tranh đối đầu hoàn hảo nhất và có vô số năng lực sửa chữa thay thế .

Ket luan co gian cua cau

4. Các tác nhân tác động ảnh hưởng tới thông số co giãn của cầu theo giá

4.1. Sự sẵn có của sản phẩm & hàng hóa thay thế sửa chữa
Một hàng hoá càng có nhiều hàng hoá sửa chữa thay thế thì cầu về hàng hoá đó càng co giãn nhiều theo giá và ngược lại .
VD : Dầu gội trên thị trường có nhiều loại hoàn toàn có thể sửa chữa thay thế. Nếu giá dầu gội Clear tăng thì người tiêu dùng sẽ mua những loại dầu gội khác và làm cầu của dầu gội Clear giảm đi đáng kể, cầu sẽ co giãn tương đối. Gạo, xăng dầu là sản phẩm & hàng hóa thiết yếu, ít có năng lực thay thế sửa chữa nên khi giá gạo, xăng tăng thì vẫn không tác động ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng .
4.2. Khoảng thời hạn giá đổi khác
Thông thường trong dài hạn cầu co giãn nhiều hơn trong thời gian ngắn .
VD : Khi giá xăng dầu tăng, người tiêu dùng không hề ngay lập tức sửa chữa thay thế xe máy chạy xăng bằng phương tiện đi lại gì khác. Do đó, độ co giãn của cầu về xăng trong một thời hạn ngắn là thấp. Tuy nhiên, nếu giá xăng liên tục tăng cao trong dài hạn thì người tiêu dùng hoàn toàn có thể sử dụng xe đạp điện điện để thay thế sửa chữa xe máy .
4.3. Tính chất của sản phẩm & hàng hóa
Nhìn chung sản phẩm & hàng hóa xa xỉ có thông số co giãn cao, những sản phẩm & hàng hóa thiết yếu ít co giãn hơn .
VD : Khi tô tô, xe máy giảm giá một nửa thì người tiêu dùng sẽ mua xe hơi, xe máy nhiều hơn. Ngược lại, khi giá của gạo, xăng giảm giá một nửa thì lượng cầu về gạo, xăng phần nhiều không đổi khác .
4.4. Tỷ lệ ngân sách dành cho sản phẩm & hàng hóa
Tỷ lệ ngân sách dành cho sản phẩm & hàng hóa càng lớn thì cầu về hàng hoá càng co giãn và ngược lại .
VD : Một người hàng tuần sử dụng 50.000 VNĐ đi uống bia thì khi giá bia tăng 50 % từ 4.000 VNĐ / cốc lên 6.000 VNĐ / cốc, người tiêu dùng này vẫn liên tục uống bia. Nhưng nếu người tiêu dùng này có dự tính mua xe hơi, khi giá xe hơi tăng lên 50 % thì dù có đủ tiền để mua xe hơi, người tiêu dùng này vẫn sẽ xem xét xem có nên mua xe hơi nữa không .

5. Ý nghĩa

– Mối quan hệ giữa giá, thông số co giãn của cầu và lệch giá
+ Tổng doanh thu là tổng số tiền thu được do bán hàng hoá, được tính bằng tích số của giá cả và lượng bán, ký hiệu TR ( Total Revenue ) .
+ Công thức : TR = P x Q.

Xem thêm  Làm thế nào để bắt đầu mở cửa hàng kinh doanh

He so co gian va doanh thu

* Ý nghĩa của việc điều tra và nghiên cứu mối quan hệ giữa P., EDP, TR :
+ Giúp người bán quyết định hành động được nên tăng hay giảm giá để tăng tổng doanh thu nếu như biết được EDP của sản phẩm & hàng hóa đó .
+ Một loại sản phẩm của doanh nghiệp có cầu co giãn so với đối tượng người dùng người mua nhất định tuy nhiên lại có cầu không co giãn so với đối tượng người tiêu dùng người mua khác thì doanh nghiệp nên có chủ trương tăng giảm giá thích hợp nhằm mục đích tăng tổng doanh thu .
+ Nhà nước muốn tăng lệch giá từ thuế thì nên đánh thuế vào những hàng hoá có cầu ít co giãn theo giá .
VD : Nhà nước hoàn toàn có thể đánh thuế vào xăng, điện, sách giáo khoa
+ Ước tính sự đổi khác của giá để vô hiệu sự dư thừa và thiếu vắng của thị trường .

Y nghia co gian cua cau theo gia

II. Co giãn của cầu theo thu nhập

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo thu nhập là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu so với sự biến hóa của thu nhập trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
– Hệ số co giãn của cầu theo thu nhập là Xác Suất biến hóa của lượng cầu khi thu nhập biến hóa 1 % .

co gian cua cau theo thu nhap

2. Phương pháp tính

Phuong phap tinh co gian cua cau theo thu nhap

3. Phân loại

Hệ số co giãn của cầu theo thu nhập hoàn toàn có thể có 3 giá trị tương ứng như sau :

Phan loai co gian cua cau theo thu nhap 02

Phan loai co gian cua cau theo thu nhap 01

4. Ý nghĩa

Nghiên cứu EDI giúp những đơn vị sản xuất Dự kiến cầu của người tiêu dùng khi đã biết thu nhập của họ đổi khác như thế nào .

Nghiên cứu EDI giúp doanh nghiệp biết được hàng hoá mà mình cung cấp là hàng hoá thông thường hay hàng hoá thứ cấp đối với người tiêu dùng.

Nghiên cứu EDI giúp doanh nghiệp biến hóa kế hoạch sản xuất tương thích ( như biến hóa thị trường, thay đổi mẫu sản phẩm, đổi khác loại loại sản phẩm sản xuất, đổi khác cơ cấu tổ chức góp vốn đầu tư …. ) khi có dự báo về sự biến hóa của nền kinh tế tài chính ( tăng trưởng hay suy thoái và khủng hoảng ) .

III. Co giãn của cầu theo Ngân sách chi tiêu sản phẩm & hàng hóa khác ( co giãn chéo )

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo Chi tiêu sản phẩm & hàng hóa khác là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu hàng hóa đó trước sự đổi khác của Ngân sách chi tiêu sản phẩm & hàng hóa khác trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
Hệ số co giãn chéo của cầu so với giá là Xác Suất đổi khác của lượng cầu khi Chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa tương quan đổi khác 1 % .

- Hệ số co giãn chéo của cầu đối với giá là phần trăm biến đổi của lượng cầu khi giá cả của hàng hóa liên quan thay đổi 1%.

2. Phương pháp tính

phuong phap tinh co gian cheo

3. Phân loại

Phan loai co gian cheo

4. Ý nghĩa

  • Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp xác lập được hàng hoá mà mình phân phối và hàng hoá tương quan là hàng hoá bổ trợ, thay thế sửa chữa hay độc lập .
  • Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp đo lường và thống kê được mức biến hóa về lượng cầu của một hàng hoá khi đã biết mức biến hóa về giá của hàng hoá tương quan .
  • Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp xác lập được mức độ cạnh tranh đối đầu với những hãng khác sản xuất những hàng hoá tương quan để từ đó có những chủ trương tương thích so với từng loại đối thủ cạnh tranh cạnh tranh đối đầu .

IV. Co giãn của cung theo giá

1. Khái niệm

– Co giãn của cung theo giá là thước đo sự nhạy cảm của lượng cung so với sự biến hóa của Chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa đó trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .

Co gian cung theo gia

2. Phương pháp tính

– Co giãn điểm : Là sự co giãn tại một điểm trên đường cung. Áp dụng chiêu thức tính co giãn điểm khi có sự biến hóa vô cùng nhỏ của lượng cung và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

Xem thêm  Giá, biểu đồ, vốn hóa thị trường của Origin Protocol (OGN) | CoinMarketCap

Co gian cung theo gia co gian diem

– Co giãn khoảng chừng : Là sự co dãn trên một khoảng chừng hữu hạn của đường cung. Áp dụng chiêu thức tính co giãn khoảng chừng khi có sự biến hóa lớn và rời rạc của lượng cung và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

Co gian cung theo gia co gian khoang

3. Phân loại

Hệ số co giãn của cung theo giá hoàn toàn có thể có 5 giá trị tương ứng như sau :

phan loai co gian cung theo gia 05

3.1 Cung ít co giãn .
Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cung biến hóa nhỏ hơn 1 % .
– Người sản xuất ít nhạy cảm với sự đổi khác của giá ;
– Đường cung dốc .

phan loai co gian cung theo gia 01
3.2 Cung co giãn tương đối theo giá.

Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cung đổi khác lớn hơn 1 % .
– Người sản xuất rất nhạy cảm với sự đổi khác của giá ;
– Đường cung thoải .

phan loai co gian cung theo gia 02

3.3 Cung co giãn đơn vị chức năng. Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cung biến hóa đúng 1 %. Trường hợp này chỉ có trên kim chỉ nan .

phan loai co gian cung theo gia 03

3.4 Cung hoàn toàn không co giãn. Tức là khi giá biến hóa, lượng cung vẫn giữ nguyên .
– Người sản xuất luôn bán tại một lượng Q1 cố định và thắt chặt ở mọi mức giá ;
– Đường cung là đường thẳng đứng song song với trục tung .

phan loai co gian cung theo gia 04

3.5 Cung co giãn trọn vẹn. Tức là khi giá không đổi, lượng cung vẫn đổi khác. Và khi giá đổi khác rất nhỏ thì lượng cung sẽ giảm tới 0 .
– Người tiêu dùng chỉ mua ở mức giá P1 duy nhất ;
– Đường cung là đường thẳng song song với trục hoành .

4. Các tác nhân ảnh hƣởng đến thông số co giãn của cung theo giá

4.1. Khả năng sửa chữa thay thế của những yếu tố sản xuất
– Những hàng hoá dịch vụ được sản xuất bằng cách sử dụng những yếu tố sản xuất duy nhất hoặc hiếm thì có độ co giãn của cung thấp, thậm chí còn bằng 0 .
– Những hàng hoá được sản xuất bằng cách sử dụng những yếu tố sản xuất phổ cập, có độ co giãn của cung cao .
4.2. Khoảng thời hạn kể từ khi giá đổi khác
Khoảng thời hạn kể từ khi giá đổi khác càng dài, độ co giãn của cung càng lớn. Tức là trong thời gian ngắn, đường cung thường ít co giãn theo giá, trong dài hạn, đường cung co giãn theo giá nhiều hơn .
VD : Khi có quá nhiều người trồng vải thiều làm giá vải thiều giảm thì người nông dân vẫn phải thu hoạch vải thiều và phải bán với mức giá thấp. Nhưng trong dài hạn, người nông dân hoàn toàn có thể trồng ít vải hơn và chuyển sang trồng nhãn, cam hay bưởi …
Ý nghĩa của EDP và ESP trong việc xác lập mức độ chịu thuế của người tiêu dùng và ngườii sản xuất
Khi thuế đánh vào sản phẩm & hàng hóa trên thị trường sẽ làm di dời đường cung sang trái và lên trên một đoạn đúng bằng mức thuế .

y nghia co gian cung theo gia

Khi có thuế, đường cung di dời từ S sang St một đoạn bằng mức thuế T, và điểm cân đối mới là Et. Khi đó giá thị trường tăng từ P * tới Pt, còn lượng thanh toán giao dịch trên thị trường giảm từ Q * xuống Qt .

  • Người tiêu dùng sẽ chịu mức thuế là Pt – P * ;
  • Người sản xuất chịu mức thuế là T – ( Pt – P * ) ;
  • Lợi ích ròng xã hội mất đi do chủ trương thuế của nhà nước là diện tích quy hoạnh tam giác FEEt .

xac dinh muc do chiu thue

Mức độ đối sánh tương quan giữa thông số co giãn của cầu và cung theo giá sẽ cho biết ai sẽ phải chịu gánh nặng thuế nhiều hơn :

  • Nếu cầu co giãn ít hơn cung thì người tiêu dùng sẽ phải chịu phần thuế lớn hơn người sản xuất trong gánh nặng về thuế .
  • Nếu cầu co giãn hơn cung thì người tiêu dùng sẽ phải chịu phần thuế ít hơn người sản xuất trong gánh nặng về thuế
  • Nếu cầu và cung co giãn đơn vị chức năng thì gánh nặng thuế được chia đều cho người sản xuất và người tiêu dùng. – Nếu cầu không co giãn thì người tiêu dùng chịu hàng loạt gánh nặng về thuế .
  • Nếu cầu co giãn trọn vẹn thì người sản xuất chịu hàng loạt gánh nặng về thuế .


Tham Khảo
^ Fundamental Methods of Mathematical Economics, 3 rd Edition, Alpha C Chiang, McGraw-Hill, 1984, page 191

Kinh tế vi mô (Bộ GD-ĐT, ĐH Kinh Tế, ĐH Ngoại Thương), Samuelson & Nordhaus (Kinh  tế học 1995)
Mankiw GS KTH ĐH harvard (Nguyên lý kinh tế).

4.8
8
votes

Article Rating

Source: https://wikifin.net
Category: Blog

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *